English
Từ những sợi cỏ bàng mộc mạc của làng nghề Phò Trạch, chị Hồ Thị Sương Lan – Giám đốc, Nhà sáng lập Công ty TNHH Maries – đã bền bỉ mở một con đường mới: để nghề truyền thống tiếp tục sống trong đời sống hiện đại và để những người phụ nữ làng quê có thể tạo dựng sinh kế bằng chính đôi tay của mình.
Theo Báo Công Thương, chị Hồ Thị Sương Lan đã đồng hành hơn 5 năm cùng cỏ bàng xứ Huế và những người phụ nữ đang gìn giữ nghề thủ công tại làng Đệm bàng Phò Trạch.
Với Maries, đây không chỉ là niềm vui khi câu chuyện của người sáng lập được một cơ quan báo chí uy tín ghi nhận. Đó còn là sự trân trọng dành cho những đôi tay đã âm thầm giữ nghề qua nhiều thế hệ; là lời nhắc rằng một nghề truyền thống chỉ thực sự được bảo tồn khi người làm nghề có thể sống bằng nghề, tự hào về nghề và nhìn thấy tương lai từ nghề.
BÁO CÔNG THƯƠNG: Người gìn giữ nghề truyền thống, mở sinh kế mới cho phụ nữ làng quê
Nằm bên dòng Ô Lâu, làng Đệm bàng Phò Trạch đã có lịch sử gần 500 năm. Qua bao mùa mưa nắng, người dân nơi đây vẫn thu hoạch, phơi, xử lý rồi đan những sợi cỏ bàng nhỏ mảnh thành đệm, nón, túi, ví và nhiều vật dụng gần gũi với đời sống. Nhưng đã có lúc, nghề cũ đứng trước một câu hỏi rất mới: làm thế nào để tiếp tục tồn tại khi đầu ra bấp bênh, thu nhập của người thợ chưa ổn định, lớp trẻ dần rời quê và phần lớn người giữ nghề đã lớn tuổi?
Từng làm việc trong lĩnh vực du lịch và có cơ hội tiếp xúc với du khách từ nhiều quốc gia, chị Lan sớm nhận ra một điều: những gì rất đỗi quen thuộc với người Việt đôi khi lại mang sức hấp dẫn đặc biệt trong mắt bạn bè quốc tế.
Cuối năm 2020, trong một chuyến công tác tại Indonesia, chiếc nón lá chị mang theo bất ngờ thu hút sự quan tâm của nhiều người. Từ khoảnh khắc ấy, chị nhìn lại những giá trị bản địa bằng một góc nhìn khác. Những sản phẩm thủ công Việt Nam không thiếu vẻ đẹp, kỹ thuật hay câu chuyện văn hóa; điều còn thiếu là một con đường phù hợp để sản phẩm đến gần hơn với thị trường.
“Sản phẩm thì đẹp, nhưng không bước ra khỏi làng” – nỗi day dứt ấy đã trở thành điểm khởi đầu cho Maries.
Maries ra đời không chỉ để tạo ra thêm một thương hiệu hàng thủ công. Điều chị Lan theo đuổi là một hướng phát triển để cỏ bàng có thể hiện diện tự nhiên trong đời sống hôm nay mà không đánh mất căn cốt đã được trao truyền suốt nhiều thế hệ.
Chất liệu cỏ bàng tự nhiên, kỹ thuật đan thủ công, sự khéo léo và tinh thần của nghề vẫn là phần “gốc” cần được gìn giữ. Trên nền tảng ấy, sản phẩm được nghiên cứu lại về phom dáng, công năng, màu sắc và thẩm mỹ để trở nên gần gũi hơn với người tiêu dùng hiện đại. Từ một chất liệu dân dã của làng quê, cỏ bàng dần được đưa vào những chiếc túi, chiếc nón, phụ kiện và quà tặng mang hơi thở đương đại. Mỗi sản phẩm không chỉ đáp ứng nhu cầu sử dụng mà còn kể câu chuyện về vùng đất, con người và kỹ nghệ thủ công xứ Huế.
Đó là cách Maries lựa chọn để bảo tồn: không đặt truyền thống trong tủ kính, mà tạo điều kiện để truyền thống tiếp tục được sử dụng, được yêu thích và tạo ra giá trị kinh tế trong cuộc sống hôm nay.
Điểm làm nên chiều sâu trong hành trình của chị Lan không chỉ nằm ở việc làm mới một chất liệu truyền thống, mà còn ở cách chị nhìn thấy những người phụ nữ phía sau từng sản phẩm.
Họ là những người vừa chăm lo gia đình, vừa bền bỉ giữ lấy kỹ năng được truyền lại từ mẹ, từ bà. Với họ, một công việc đều đặn ngay tại quê nhà không chỉ mang đến thu nhập. Đó còn là cơ hội để chủ động hơn trong cuộc sống, tiếp tục ở bên gia đình và thêm tin tưởng vào giá trị của chính đôi tay mình.
Vì vậy, giữ nghề không thể chỉ dừng ở lời kêu gọi. Người làm nghề cần có sản phẩm phù hợp, đầu ra ổn định và một cầu nối đủ bền bỉ giữa làng nghề với thị trường. Từ nghiên cứu nhu cầu khách hàng, cải tiến sản phẩm, kiểm soát chất lượng đến tham gia các hội chợ trong và ngoài nước, mỗi bước đi của Maries đều hướng tới mục tiêu đưa sản phẩm đi xa hơn và giúp người thợ có thêm cơ hội gắn bó lâu dài với nghề.
Khi một người phụ nữ có thể tạo ra thu nhập từ chính nghề quê, giá trị được tạo nên không dừng lại ở một cá nhân. Gia đình có thêm điểm tựa, cộng đồng có thêm việc làm, còn nghề truyền thống có thêm người tiếp nối.
 |
 |
Năm 2025, sản phẩm của Maries được giới thiệu tại hội chợ quốc tế Maison & Objet ở Paris và được công nhận là Sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp thành phố. Những dấu mốc ấy cho thấy sản phẩm thủ công Việt Nam hoàn toàn có khả năng được thị trường đón nhận khi được đầu tư nghiêm túc về thiết kế, chất lượng, câu chuyện thương hiệu và chiến lược tiếp cận khách hàng.
Tuy nhiên, với chị Lan, đi xa không có nghĩa là rời khỏi cội nguồn. Càng đưa sản phẩm đến nhiều thị trường, Maries càng ý thức rõ hơn trách nhiệm đối với vùng nguyên liệu, đội ngũ nghệ nhân, công tác đào tạo người kế thừa và sự ổn định của sinh kế làng nghề.
Khát vọng về một “ngôi làng thịnh vượng” vì thế không phải điều gì xa xôi. Đó là khi người phụ nữ có việc làm và thu nhập tại địa phương; khi người trẻ trở về với nghề không chỉ vì trách nhiệm giữ truyền thống, mà vì họ thực sự nhìn thấy một tương lai đáng để theo đuổi; khi một sản phẩm thủ công không chỉ được nhắc đến như ký ức văn hóa, mà trở thành một phần sống động của nền kinh tế đương đại.
Bài viết của Báo Công Thương là một dấu mốc đáng trân trọng đối với chị Hồ Thị Sương Lan và tập thể Maries. Nhưng trên hết, đó là sự ghi nhận dành cho những người phụ nữ vẫn ngày ngày ngồi bên sợi cỏ bàng, tiếp tục công việc mà mẹ và bà của họ từng làm.
Maries tin rằng giữ nghề không chỉ là giữ lại một sản phẩm. Giữ nghề là giữ tri thức bản địa, giữ ký ức của quê hương và quan trọng hơn, giữ cho người làm nghề cơ hội sống một cuộc đời tử tế bằng chính lao động của mình.
Từ một sợi cỏ nhỏ bé, bằng sự kiên trì của nhiều đôi tay, một hành trình lớn đang được nối dài. Maries trân trọng cảm ơn Báo Công Thương đã lắng nghe và lan tỏa câu chuyện ấy; cảm ơn các nghệ nhân, người thợ, đối tác và khách hàng đã đồng hành để cỏ bàng xứ Huế không chỉ được gìn giữ, mà còn tiếp tục vươn xa bằng một sức sống mới.
Mỗi sự lựa chọn dành cho sản phẩm thủ công Maries hôm nay cũng là một cách thiết thực để tiếp sức cho nghề truyền thống, tạo thêm sinh kế cho phụ nữ làng quê và cùng vun đắp một tương lai bền vững từ những giá trị đã được cha ông trao truyền./.